|
Agnostisizm
Agnostisizm resmi olarak ilk defa 1800'lü yılların sonunda ünlü
biyolog T. H. Huxley tarafından ortaya atılmıştır.
Bilinmezcilik olarak da tanımlanır. Agnostisizm, tanrının
varlığının "bilinemez" olduğunu savunur. Dinlerin
tanrıdan gelmediğini söyler ve dinlerin tanrısını da
reddeder ancak başka bir tanrının, bir yaratıcının varolup
olmadığının hiçbir zaman bilinemeyeceğini söyler. Bu bakımdan
agnostisizm kendini, "kesinliklinle tanrı vardır"
diyen teizmden de "kesinlikle tanrı yoktur" diyen
ateizmden de ayrı tutar.

Agnostiklere göre tanrının varlığı meselesi insan aklının
ötesinde bir konudur. O halde böyle bir varlık hakkında konuşmak
ve hüküm vermek de imkansızdır Dolayısıyla agnostikler
Tanrı inancı konusunda tarafsız kalmayı tercih etmişlerdir
ancak onların bu tarafsızlığı bazen ateizm olacakta değerlendirilmiştir.
Her nekadar bazı agnostikler tavırları ve yaşamları onların
ateist olduğu izlenimini vermekteyse de bir kısmı
kendilerinin felsefi açıdan ateist olmadığını ifade etmiştir.
Mesela ateist olarak bilinen ünlü düşünürlerden Bertrand
Russell (1872-1970) felsefi açıdan kendisini agnostik olarak
tanımlamıştır .Çünkü ona göre her şeye rağmen tanrının
yokluğunu kanıtlıyacak bir delil mevcut değildir.

Huxley agnostik sözcüğünü hem geleneksel Yahudi-Hıristiyan
tanrıcılığını, hem de tanrıtanımazlık öğretisini
reddederek Tanrının varlığı sorununu ortada bırakan düşünürler
için kullandı. Terim daha sonra geriye götürülerek bütün
bilinemezci öğretileri kapsamıştır. Agnostisizm, tarihsel
olarak bilimin denetiminden yoksun insan düşüncesinin düştüğü
büyük yanılgılara bir tepki olarak ortaya çıkmıştır. İlk
tepkiyi Yunan antikçağ bilgicilerinden duyumcu sofistler vermiştir.
Onlara göre bilgi duyuların sonucudur ve duyular dışında
bilgi edinemez ve herkes için geçerli bilgi olamaz.İnsanin,
kendi deneyimleriyle elde ettiği olguların ötesinde hiçbir
şeyin varlığını bilemeyeceğini ileri süren bu öğreti
Tanrı kavramına getirilen yorum bakımından tüm zamanların
en mantıcı düşüncesidir .
Kaynak : Agnostic-net
|